( 39 ) گفتارى از آية اللَّه گلپايگانى قدّس سرّه ( م 1414 ) س 1 - تعريف موسيقى كه در اسلام حرام شده چيست ؟ و آيا موسيقىهايى وجود دارد كه از نظر اسلام حرام نباشد ؟ ج - غنا كه حرام است ، آوازى است مشتمل بر ترجيع و تطريب ، و مناسب با مجالس لهو و لعب . و صداهاى ديگر كه اين خصوصيت را نداشته باشد حرام نيست . س 2 - آيا قبل از اسلام و در زمانهاى انبياء سلف يعنى حضرت نوح و ابراهيم و موسى و عيسى عليهم السّلام موسيقى وجود داشته يا نه ؟ و در صورتى كه آن آلات در آن زمان بوده ، حرام هم بوده است يا خير ؟ ج - حرمت تمام چيزهايى كه در شرع مقدّس اسلام حرام است در اديان سابقه معلوم نيست ، بلى بعضى محرّمات مانند شرب خمر و زنا و لواط و كم فروشى و قضاء به جور و غيرها در شرايع سابقه نيز حرام بوده . و ممكن است بعض احكام و محرّمات شريعت اسلام در اديان گذشته سابقه نداشته باشد . و مسلمانان در مقام عمل مكلَّفاند از آنچه در شرع اسلام حرمت آن ثابت است اجتناب كنند خواه در شرايع سابقه حرام شده باشد يا در تشريع حرمت آن دين اسلام مؤسّس باشد . و موسيقى و غنا معلوم است كه قبل از اسلام وجود